بسمه تعالی

خوشبختی ، سعادت و بهروزی با بهره وری

همه ما سرمایه های خود را چه در محیط کار و چه در محیط زندگی شخصی با مشکلات خاصی بدست آورده و می خواهیم از این سرمایه ها به بهترین نحو استفاده کنیم و از مشکلاتی که به صورت چشمگیر   به ویژه در سیستمهای کاری گریبانگیرمان می شود عدم استفاده بهینه و کارا از همین سرمایه  هاست . به این مثال توجه کنید " در تحقیقی که روی دو کارخانه سیمان در ایران و ژاپن شده است ، نشان می دهد گه کارخانه ایرانی با ظرفیت روزانه 6600 تن برای تولید هر تن 115 کیلو وات ساعت برق مصرف می شود ، اما در کارخانه ژاپنی 90کیلو وات ساعت – در کارخانه ایرانی 1400 نفر نیروی کار وجود دارد اما در کارخانه ژاپنی 175نفر ، زمین کارخانه ژاپنی 2/. کیلومتر مربع است و زمین کارخانه ایرانی بیش از 4 کیلومتر مربع .  ً (1) این نمونه ای از به هدر رفتن سرمایه و عدم کارایی است که می توان آن را در کارایی و اثر بخشی تغییر داد .

سیستمهای مختلف تو لیدی و یا خدماتی برای تولید محصول خود از منابعی همچون ؛ انسان ،ماشین ، مواد ، انرژی ، زمین ، مدیریت ،سرمایه و ... استفاده می کنند و برای تولید محصول ؛ این منابع بایستی با صرف هزینه های مختلف جذب و یا به تکامل برسند . اگر نتوانیم به درستی از این منابع استفاده کنیم در حقیقت با صرف هزینه های زیاد ، محصولی کم بدست آورده ایم . و یا به عبارتی ما نتوانستایم بهره وری مطلوب را در واحد خود بدست آورده و بایستی منتظر عواقب و پی آمدهای آن از قبیل کاهش سود و درآمد، افزایش هزینه ها ، کاهش تقاضا ، کاهش کیفیت زندگی کاری ، کاهش کیفیت زندگی کاری و ...  باشیم .

بالا بردن بهره وری در واحدها و به تبع آن در اجتماع باعث رشد اقتصادی و ثبات امنیت در آن جامعه خواهد شد زیرا  ً خوشبختی ، سعادت و بهره وری هر ملتی وابسته به کار و تلاش همه اقشار و بهره وری معیاری برای ارزیابی عملکرد این فعالیتها و تلاشها در بخشهای مختلف اجتماعی و اقتصادی است . در حال حاضر تقریبا تمامی کشورها ی توسعه یافته و برخی از کشورهای در حال توسعه ، سرمایه گذاریهای  زیادی را در جهت بهبود و ارتقا بهره وری در سطوح ملی ، منطقه ای ، بخشی موسسات و سازمانها و حتی افراد انجام داده و رشد و توسعه روز افزون خود را مرهون توجه و نگرش صحیح این مساله می دانند ً(2)

بایستی دقت کافی و لازم را داشت که بهره وری پایه اصلی دوام و بقا شرکتها و سازمانهاست ، تقریبا

تمامی سیستمها با هر نوع تو لیدی در صورت عدم توجه به بهره وری با مشکلات عدیده ای مواجه خواهند شد . و البته با توجه به بهره وری می تولنند برای دستیابی به هدفهای خود  با  اطمینان خاطر خاصی حر کت کنند .

افزایش بهره وری و تجه به آن برای جامعه نیز مفید خواهد بود که از جمله می توان به موارد ذیل اشاره نمود ؛ افزایش سطح رفاه عمومی جامعه ، افزایش در آمد و سود ، رونق اقتصادی ، ایجاد اشتغال ،توسعه صنعتی و همانند اینها . و همچنین باید گفت  بهره وری فقط شامل یک واحد و یا موسسه نمی شود و بهره وری را می توان در سطوح متفاوت جامعه به کار برد .  سطح بهره وری را می توان شامل فرد ، خانواده ، سازمان ، کشور و دانست . حال در ادامه از تاریخچه و تعاریف بهروی سخنی به اختصار بیان می نمایم .

تاریخچه بهره وری

ً شاید به طور رسمی و جدی ، نخستین بار لغت بهره وری در مقاله ای توسط فردی به نام [ کوییزنی ](3) در سال 1766 میلادی ظاهر شد .بعد از بیش یک قرن یعنی در سال 1883 آن طور که فرهنگ شناسی لا روس بیان می کند _ فردی به نام [ لیتر ](4) بهره وری را اینگونه تعریف کرد ( قدرت و توانایی تو لید کردن ) ً (5)

از اوایل قرن بیستم مفهوم دقیق تری از بهره وری عنوان گردید و در سال 1950 سازمان همکاری اقتصادی اروپا OEEC   تعریف کاملتری ارایه نمود . در سال 1955  سازمان بهره وری ژاپن ، در سال 1958 شورای ملی بهره وری هند و در سال 1967 مرکز بهره وری ملی سنگا پور و در سال حدود 1985 سازمان ملی بهره وری ایران وابسته به وزارت صنایع سنگین افتتاح شد . دقت در سالهای تشکیل این سازمانها و میزان پیشرفت آنها در خور توجه است .

تعریف بهره وری

" سازمان بین المللی کار (ILO  )

بهره وری  محصولات مختلف با ادغام چهار عامل اصلی زمین ، سرمایه ، کار و سازماندهی حاصل می شوند . نسبت این عوامل به تو لید معیاری برای بهره وری است .

آژانس بهره وری اروپا ( EPA  )

بهره وری درجه استفاده موثر  از هریک از عوامل تو لید است و بهره وری یک دید گاه فکری  است که همواره سعی دارد آنچه را که در حال حاضر موجود است ، بهبود بخشد . بهره وری مبتنی براین عقیده است که انسان می تواند کارها و وظایفش را هر روز بهتر از دیروز به انجام برساند .

مرکز بهره وری ژاپن ( JPC  )

هدف از بهبود بهره وری عبارت است از به حداکثر رساندن استفاده از منابع نیروی انسانی ،تسهیلات و غیره به طریقی علمی و با کاهش هزینه های تو لیدی و با گسترش بازارها ، افزایشاشتغال ،کوشش برای افزایش دستمزدهای واقعی و بهبود و معیارهای زندگی آنگونه که به نفع کارکنان ، مدیران و مصرف کنندگان باشد " ( 6 )

اهداف بهبود بهره وری

همانگونه که اشاره شد